Codzienność remiksu

Remiks to pojęcie przywodzące na myśl utwór muzyczny, będący pewnym przetworzeniem oryginału. Jak oznajmia Wikipedia, od coveru, który także można uznać za rodzaj przetworzenia, odróżnia go wykorzystanie śladów pierwowzoru. Ślady pierwowzoru to natomiast to, co najłatwiej można uzyskać za pomocą prostej komendy – „kopiuj – wklej”. Oczywistość i powszechność używania jej powoduje, że dzisiejszą kulturę można nazwać kulturą remiksu.

Mówiąc o początkach formy remiksu należy wspomnieć o dadaizmie, który na początku XX wieku wniósł dużo swobody do tradycyjnie pojmowanej sztuki. Potrzeba zabawy i łączenie technik stały się gruntem na którym forma ta mogła się rozwinąć. Za pierwsze protoremiksy uznawane są fotomontaże takich artystów jak John Hartfield czy Hannah Hoch. wykorzystywali istniejące obrazy, przetwarzali je i świadomie nadawali nowe znaczenie. Powstałe prace posiadały także charakterystyczny dla formy remiksu ładunek krytyczny.[1]

Rozwój nowych mediów i cyfryzacja  niewątpliwie przyczyniły się do rozwoju formy remiksu – zarówno w muzyce jak i w sztukach wizualnych.[2] Pojawiają się gatunki takie jak mash-up w muzyce, czy found footage w filmie, które całkowicie opierają się na łączeniu elementów różnych utworów, i które jednocześnie stanowią ważny element współczesnej sztuki. Nie udają one dzieł oryginalnych jak to ma w przypadku plagiatu, ale nadają im nową jakość w nowym połączeniu.

różne formy remiksu

mix seriali Breaking Bad i The Simpsons

Możliwość tworzenia i przetworzenia czyjegoś dzieła jest dziś łatwiejsza niż kiedykolwiek. Skutkiem postępującego egalitaryzmu i nowych możliwości w tej dziedzinie, zdaje się być coraz trudniejsze zdefiniowanie tego kim jest artysta i czym jest sztuka. W kulturze Web 2.0 podział na twórców i odbiorców stał się niejasny, dotychczasowy konsument stał się prosumentem. Każdy może być każdym, dlatego definiującego „twórcę” można określić jako „tworzącego”. Twórca remiksujący wchodzi w rolę postproducenta. Najważniejszym jego zadaniem staje się nie tyle zmiana materialna formy czy wersji konkretnego dzieła, a zmiana znaczenia jakie przekazuje. Remiks jest odwołaniem do twórców z przeszłości lub do samych motywów, które istnieją w zbiorowej świadomości. [i]

 Kultura remiksu znosi wiele dotychczasowych przeszkód. Tworzenie muzyki nie wymaga umiejętności gry na instrumentach, podobnie jak bycie twórcą sztuk wizualnych nie wymaga umiejętności rysunku czy sprawnego posługiwania się pędzlem. Mniejszym ograniczeniem stają się zasoby materialne i dostęp do odpowiednich instytucji dzięki możliwościom jakie oferują nowe media, zarówno w sferze tworzenia jak i promowaniu własnej twórczości. Niezależnie od tego czy chcemy skomponować nowy utwór, czy pobawić się w przerobienie już istniejącego, możemy to osiągnąć przy pomocy jednej aplikacji w telefonie.

To co niewątpliwie jest potrzebne to kreatywność, ale także znajomość znaczeń istniejących w kulturze.

Powszechność remiksu powoduje, że możemy dziś mówić o pewnym spowszednieniu tej formy, co wiąże się z ogólnym przesytem wrażeń w kulturze. Nie zawsze służy to rozgłosowi autorów. Z jednej strony istnieją artyści tacy jak będący bohaterem filmu RIP:A Remix Manifesto – Girl Talk, którzy wypromowali się dzięki tej formie. Z drugiej strony codziennie wiele osób dorzuca swój pomysł bazujący na zastanych formach do wielkiego kotła informacji i pomimo wielotysięcznej widowni – pozostaje anonimowych.

W czasach dadalhooq_by_ihatemuffins-d2xxssmitów podobne formy były na tyle niecodzienne, że zasługiwały na większą uwagę. Reprodukcja Mona Lisy wykorzystana przez Marcela Duchampa w 1919 roku i wystawiona w galerii z dorysowanymi wąsami jako L.H.O.O.Q. stała się częścią kanonu i wymieniana jest na lekcjach historii sztuki. Gdyby powstała jako internetowy mem w 2013 roku prawdopodobnie jej autor pozostałby nieznany. Prawdopodobnie również w zalewie podobnych przerobionych reprodukcji jej wartość mierzona w poświęconej jej uwadze byłaby nieporównywalnie niższa.

 6411225_460s_v3mona-lisa_o_378430mona-lisa_o_1100902


[1] A. Nacher, M. Gulik, Pcz, Post-teki, [w:] Michał Gulik, Paulina Kaucz, Leszek Onak [red.]: Remiks. Teorie i praktyki, s 12

[2] Tamże, s: 13


[i] E. Wojtowicz, Twórca jako postproducent, [w:] Michał Gulik, Paulina Kaucz, Leszek Onak [red.]: Remiks. Teorie i praktyki. s. 29

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s